Colgate Total 12

…czyli dlaczego następny Prezydent RP podczas orędzia będzie tańczył krakowiaka.

W telewizjach przeróżnych (mnie udało się ostatnio na AXN) trafić można na wspaniały przykład dawnej sztuki retorycznej. Reklamę Colgate 12. Kobieta o dziwnie znajomo brzmiącym nazwisku: Lekarz Stomatolog, opowiada pięknym głosem o zaletach pasty pokazując je dłonią. By widzowie nie mieli trudności z zauważeniem gestu, kamerzysta pokazuje dłoń lekarki w dużym zbliżeniu. Gest jest prosty, znany nam z dzieciństwa i wyliczanki „Tu sroczka sadziła jagiełkę”. Zwraca uwagę niebywała naturalność tejże pozawerbalnej komunikacji – równie porażająca jak trzy, czy cztery słupki obrazujące nie wiadomo co w nie wiadomo jakim druku. Robi wrażenie.

Źródło inspiracji tejże reklamy jest oczywiste, ma ciemne włosy, rzęsy zawinięte lekko na czółko i nazywa się Kasia C ichopek – osobowość telewizyjna, która podbiła serca milionów telewidzów tzw. gestykulacją przedszkolaka, czyli: jeśli mówimy „ja” pokazujemy paluszkiem na siebie, jeśli mówimy „wokół” – otwartą dłonią wykonujemy gest, jakbyśmy przecierali zaparowaną szybę, jeżeli „teraz” – paluszek w dół, jeżeli „ptaszek” – rączki pracują jak skrzydełka.

Otóż była (sic!) niegdyś taka szkoła retoryczna, w której rzeczy ważne należało pokazywać ręcznie. Ostatnim normalnym człowiekiem, który próbował używać tejże szkoły w praktyce był Erik Orsenna, autor przemówień Francois Mitteranda. Zrobił to tylko raz, na samym początku swej kariery. Na niewykorzystanym tekście przemówienia, do którego dołączony był obfity opis gestykulacji, Prezydent Republiki zrobił tylko jedną adnotację: „Za kogo mnie Pan uważa? Za kogo się Pan uważa?” – cóż, Francuzi to wyjątkowo dziwny naród, który od czasów de Gaullea z bliżej nie wyjaśnionych powodów upiera się przy tym, aby prezydent był inteligentny lub przynajmniej miał klasę.

Słowa Mitteranda przeszły do historii retoryki, grzebiąc – jak by się mogło wydawać raz na zawsze – pokazywanie wielkich uczuć i spraw ważkich łapą. Jedyny wyjątek stanowią przedszkola i polskoserialowa szkoła aktorska.

Cóż Mitterand miał na myśli pytając „Za kogo mnie Pan uważa? Za kogo się Pan uważa?”

– Ktoś kogoś bierze tu za idiotę – tak powinno brzmieć mocno uproszczone tłumaczenie na nie-retoryczny. Kogo za idiotę ma Pani Lekarz Stomatolog – no bo przecież taki punkt widzenia nie jest godny szanowanego Producenta, czy światłej Agencji Reklamowej. Spróbujmy zgadnąć: nas posiadaczy zębów? Konsumentów? Partnerów handlowych? Jasne, że to samowolka aktorki, kamerzysty i montażysty! Przecież w briefie w rubryce „Jaka jest jedyna rzecz, którą chcemy przekazać konsumentom” nie można wpisać „Konsument powinien mieć świadomość, że jest traktowany jak kretyn”.

Przecież środowisko reklamy i producenci seriali to ludzie na przyjaźni. Nie mogą zakładać, że widz nie rozumie prostego werbalnego przekazu – dzieła potrafiącego pisać bardzo komunikatywnie copywritera czy scenarzysty.

To na szczęście jedynie błąd ekipy, gdyby ludzie poszli bowiem na to, nasz następny prezydent z pewnością zaprzepaściłby mądrość Mitteranda, a jego ghostwriter (autor przemówień) sięgnąłby do twórczości aktorskiej Kasi Cichopek, a orędzie mogłoby wyglądać tak…

tekst:

„W naszym kraju widziałem wiele biedy”

tekst z didaskaliami:

„W naszym kraju…” – lewa ręka pod bok, prawa do góry, jak przy krakowiaku – wskazujemy flagę za nami.

„…widziałem…” – lornetka z dłoni do oczu.

„…wiele…” – wyprostowanymi dłońmi kreślimy w powietrzu motylka.

…biedy” – prezentujemy widzom puste kieszenie wyciągnięte ze spodni.